Rengarenk bir kutlama – Holi Festivali

Renklerin festivali olarak da bilinen Rengarenk bir kutlama – Holi Festivali, artık anavatanı olan Hindistan’dan taşmış ve neredeyse tüm dünyada kutlanır hale gelmiştir. Holi, çoğu Hint festivallerinden farklı olarak sadece dini bir temel üzerine kurulmamıştır. İlk gününde iyiliğin kötülüğe karşı zaferini kutlanırken; ikinci günü ise kışın bitişi, baharın gelişi ve sevgiyi yüceltme amacı taşır.

Holika’nın sonu ve iyiliğin zaferi

Festival, ismini şeytan kral Hiranyakashipu’nun kız kardeşi olan Holika’dan alır. Efsaneye göre, şeytan kral ölümsüzdür ve kendini tanrı sanmaktadır. Oysa öz oğlu Prahlada ona değil, Tanrı Vishnu’ya inanmaktadır. Sinirlenen kral oğluna türlü cezalar verir fakat hiçbiri onu inancından vazgeçirmez. Bunun üzerine kötü kalpli halası Holika, Prahlada’yı yakmaları gerektiğine kralı ikna eder. Holika yangından koruyan bir pelerin giyerek Prahlada’yı kucağına alır ve ateşin ortasına oturur. O sırada esen kuvvetli bir rüzgar pelerini halanın üstünden savurup yeğenin üstüne örter. Böylece Holika kendi kötülüğünde yanmış olur.

Bu zaferi kutlamak için, şubat sonu – mart başı ilk dolunayın olduğu gece başlayan festivalde büyük bir ateş yakılır. İnsanlar ateşin etrafında döner, dans eder, şarkı söyler. Holika’yı sembolize eden büyük, çirkin bir kukla ateşte yakılarak o gecenin canlandırması yapılır. Ertesi gün, yani festival sonlandıktan sonra da insanlar ateşin küllerinden bir miktar alıp yıl boyunca kötülüklerden korunmak için evlerine götürür.

Renklerin ve sevginin gücü

Dünyaca ünlü olan ikinci gün ise sabah erkenden başlar. İnsanlar Gulal ismi verilen sağlığa zararsız renkli toz boyalarını hazırlayarak sokaklara çıkar. (Gulal eskiden çiçek özlerinden, zerdeçaldan ve çeşitli farklı baharatlardan yapılırken günümüzde sıklıkla sentetik malzemeler kullanılmaktadır.) Renklerin dağılımı her köşede, her adımda görünebilir hale gelir. İnsanlar öncelikle kendi yüzlerini ve kıyafetlerini, sonra ise çevresindekileri boyamaya başlar. Hatta bazıları boyaları suya karıştırarak çok daha etkili renk bombalarını kalabalığın üstüne atar.

Yüz boyamanın mitolojik kaynağı ise mavi tanrı Krishna’dan gelmektedir. Krishna, aşık olduğu Radha’nın kendisini ten rengi yüzünden sevmediğini düşünür. Bunun önüne geçmek için de kendini renk renk boyar ve Radha’nın yanına gider. Radha da aynı şekilde yüzünü boyadığında bir çift olarak yaşamaya devam ederler. Holi, bu nedenle aynı zaman sevginin festivali olarak da kutlanır.

Holi Festivali, Hindistan’da kast sisteminin neredeyse ortadan kalktığı bir gündür. Zengin, fakir, soylu, kadın, erkek ayrımı olmadan herkes sokakta ve renklerle kaplanmış haldedir. İnsanlar birbirlerinin yüzünü boyayarak sevgi ve güven gösterisinde bulunur. Bütün gün eğlendikten sonra da akşam sevdiklerini ziyarete gider. Evlerde puranpoli ve gujia gibi Holi’ye özel ikramlarla ve renklerle karşılanırlar.

Holi’de dikkat edilmesi gerekenler

Eğer siz de bu festivale katılmaya karar verirseniz dikkat etmeniz gereken bazı detaylar olacaktır.

* Kullanılan boyalar sağlığa zararlı olmasa da, gözlere ve kulaklara kaçması durumunda rahatsızlık verebilir. Festivalin tadını çıkartırken özellikle kulaklarınızı korumayı unutmayın.

* Tanımadığınız insanlar yüzünüze boya sürmek istediğinde sakın onları reddetmeyin. Bu hem festivalin ruhuna aykırıdır, hem de saygısızlık olacaktır.

* Kullanılan boyaların çoğu yıkanınca çıksa da, eski kıyafetlerinizle katılmanız daha iyi olabilir. Eğer saçlarınız açık renkse, sokağa çıkmadan önce Hindistan cevizi yağı sürerek boyanmaması için koruma sağlayabilirsiniz.

* Hindistan oldukça kalabalık bir yer. Güvenlik açısından festival esnasında yanınızda değerli eşya bulundurmamaya ve tenha binalara girmemeye özen gösterin.

* Ve en önemlisi çevrenizdeki coşkuyu paylaşın; dans edin, şarkı söyleyin, kahkahalarla gülün ve renklerin sizi mutlu etmesine izin verin.